Македонија доби црно-бел извештај од ЕУ

Генерално Европската комисија оценува дека Македонија направила прогрес во имплементацијата на Спогодбата за стабилизација и асоцијација и одговорила на повеќето од бараните обврски

Најголеми минуси има во областа која е најбитна за Унијата -политичките критериуми

Од нашиот дописник
Слободанка Јовановска

БРИСЕЛ - Македонија доби црно-бел извештај од Европската комисија, со најголеми минуси во областа која е најбитна за Унијата, т.е. политичките критериуми и без датум за преговори за членство, иако крајните препораки се' уште не циркулираат во ЕУ. Тие треба да се формулираат последните денови, но извештајот до кој дојде „Утрински весник“, сепак, комплетно го одразува ставот на ЕУ кон реформите во земјата. Генерално, Европската комисија оценува дека Македонија направила прогрес во имплементацијата на Спогодбата за стабилизација и асоцијација и одговорила на повеќето од бараните обврски. Но, според ЕК, функционирањето на Собранието било сериозно нарушено поради недоволните консултации меѓу власта и опозицијата, бојкотот од страна на ДУИ и политичките расправии, кои го забавиле донесувањето на законите.

Воспоставувањето дијалог во парламентот останува тешко. Неколку важни законски проекти стојат, особено во областа на судските реформи. Затоа, сите политички сили треба да се обврзат дека ќе работат конструктивно и во рамките на демократските институции“, стои како препорака во извештајот. „Парламентот досега не успеа да го усвои новиот Деловник за работа и да ја појасни употребата на албанскиот јазик во комитетите, а малку внимание се посветува и на обезбедувањето средства за работата на овие тела“, оценува ЕК.

Тепачката се спомнува како „конфронтација која завршила со физичко насилство“, додека за блокадата на законите на ЕУ, наспроти најавите на премиерот дека ќе биде надоместено пропуштеното, стои оценката дека се поминати само делумно, и тоа се форсирал квантитетот на штета на квалитетот. За владината коалиција стои дека е стабилна, иако повремено има тензии меѓу коалициските партии поради недостигот од внатрешна координација, додека кохабитацијата меѓу претседателот и Владата го отежнала политичкиот процес уште повеќе, но сепак успеале да се искоординираат околу клучните надворешно-политички прашања, како Косово.

И покрај изјави за забележан прогрес во менаџирањето на јавната администрација, оцените за неа се поразителни. „Отпуштањата на голем број официјални лица со смената на владата во 2006 година ја илустрира политизацијата на именувањата на сите нивоа во администрацијата, а тоа го наруши нејзиното функционирање во голема мера и во 2007 година“, смета ЕК. „Време и експертско знаење беше изгубено во реорганизации и екстензивни промени на персоналот“, наведува ЕК, спомнувајќи го директно разместувањето на 40 вработени во СЕИ за кое напомнува дека не било незаконско, но имало ефект на функционирањето на овој сектор. „Министерствата се реорганизираат многу повеќе заради пожелни промени на персоналот отколку за да се одговори на потребите за нивно функционирање, при што малку министерства имаат стратегиски планови за идната работа, а и тие што ги имаат не ги имплементираат“, смета Брисел.

Делот за јавната администрација е, всушност, најобемниот во делот на политичките обврски на Македонија, со генерална оцена дека реформите се спроведуваат, но резултатите во оваа област се лимитирани, бидејќи јавната администрација и натаму е слаба и неефикасна.

За судскиот систем ЕУ има и добри и лоши оцени. Добрите се однесуваат на функционирањето на новата структура на судството, но лоша е генералната оцена дека тоа страда и натаму од сериозни недостатоци, особено поради недоволната независност и ефикасност. „Блокадата околу именувањето на петте преостанати судии во Судскиот совет го наруши неговото функционирање и го лимитираше неговиот капацитет да игра поактивна улога во јакнењето на независноста и непристрасноста на судството“, смета ЕК, сугерирајќи дека и за ова прашање е неопходен поширок политички консензус. За борбата против корупцијата ЕК смета дека Македонија покажала прогрес, дека ја засилила законодавната рамка и покажала цврста политичка волја да се справи со неа. Се спомнуваат и донесените пресуди за високопрофилни случаи, се нагласува дека имало цврста решеност за соработка меѓу МВР, јавните обвинителства и другите институции да се справат со корупцијата, но дека таа и натаму останува широко раширена и претставува сериозен проблем за земјата, бидејќи пресметката со неа не е сестрана и не се обезбедени доволно средства. За медиумите ЕУ смета дека сега работат многу повеќе според меѓународните стандарди, но дека Советот за радиодифузија останал ранлив на политички интервенции. Исто така, не била обезбедена економска и финансиска независност на МРТВ , додека во печатените медиуми сопственоста била многу концентрирана. Генерално, сепак, се смета дека медиумите се предмет на значајно политичко влијание во Македонија.

Во поглед на малцинствата, оцена на ЕК е дека меѓуетничките тензии се на ниско ниво и дека Владата направила неколку конструктивни потези, меѓу кои именувањето на празниците за сите малцински групи. Сепак, се цени дека е потребен натамошен прогрес околу еднаквата застапеност на малцинските групи во локалната самоуправа и околу употребата на јазиците.Таа застапеност, според ЕК, се' уште е мала во Армијата и во полицијата , а особено во полицијата за пресметка со криминалот и во Управата за државна безбедност каде што ниту една висока функција не е обезбедена за припадник на малцинствата. Генерално, стои во извештајот, меѓуетничките односи се подобрени, но духот на Охридскиот договор треба да биде поддржуван постојано, преку консензус и подготвеност за компромис.

Во економскиот дел ЕК смета дека бил постигнат поширок политички консензус иако политичките кавги го забавувале реформскиот процес. Потоа наведува листа на позитивни факти од Македонија.