Бранко Црвенковски, Љупчо Георгиевски, Никола Груевски и Радмила Шекеринска, клучни играчи на млада возраст ја одбележаа македонската транзиција
Младоста и неискуството станаа заштитен знак за политичкото кормило на земјава
Соња Крамарска
Успешно завршените преговори за коалицијата со ДУИ премиерот Никола Груевски минатата сабота ги прослави со излегување во скопската дискотека „Хард-рок“. Таму тој бил забележан како релаксирано ужива во музиката, заедно со сопругата и уште неколкумина пријатели. Друштво му правеле уште стотина други посетители на популарната дискотека.
А каде на друго место да излезе македонскиот премиер освен во „Хард-рок“ или некоја друга дискотека која одговара на неговата 38-годишна возраст. Деновиве американскиот магазин „Foreign policy“ го прогласи Груевски за еден од десетте најмлади политички лидери на светот.
Но, да правеше „Foreign policy“ такви истражувања и во изминатите години ќе дојдеше до фрапантен податок дека Груевски, всушност, би можел да се најде и на скалата како најстариот премиер на Македонија, ако се земат предвид некои досегашни искуства.
Да погледнеме кој ја водеше Македонија во целиот досегашен 18-годишен период на транзиција. Првиот политички премиер што го наследи Никола Кљусев, беше сегашниот шеф на државата, Бранко Црвенковски. Тој на премиерската функција во Македонија стапи на 30-годишна возраст, со тригодишно претходно искуство во политиката. Во тоа време Македонија беше погодена од енормна инфлација и недостиг од нафта и бензин.
По Црвенковски, на чело на македонската влада дојде уште еден млад и неискусен политичар за премиер. Тоа е Љупчо Георгиевски кој водеше држава, навистина малку повозрасен од Бранко, имаше „дури“ 32 години. Но, на Георгиевски тоа не му беше првата политичка функција, бидејќи седум години пред тоа тој на 25-годишна возраст доби функција потпретседател на претседателот на Македонија, со што нашата земја веројатно ги урна сите светски рекорди, освен кога се во прашање кралските општества.
Во премиерското време на Љупчо Георгиевски, инаку, се случи воениот судир меѓу Македонците и Албанците, што тој мораше да го решава како премиер.
Македонија имаше и трет млад премиер - Владо Бучковски, кој во време на оружениот судир во 2001 година, на 39-годишна возраст беше поставен за министер за одбрана, а три години подоцна на 42-годишна возраст ја доби и премиерската функција и лидерската функција кај социјалдемократите.
Серијалот на 30-годишници на највисоките политички места во Македонија продолжи и со лидерката на СДСМ, Радмила Шекеринска, која на 30-годишна возраст стана вицепремиер во владата на Бучковски, а потоа на 34-годишна возраст и лидер на водечката партија од левицата.
Ако некој се прашува каква улога одигра оваа млада генерација политичари во изминатиот период, тогаш одговорот е само еден, а тоа е дека сите тие на возраст околу 30 години ја водеа државата во најкритичните мигови од нејзиното постоење. Тоа се личностите кои повеќе или помалку учествуваа во преговорите за Рамковниот договор со кој се решаваше воениот конфликт во 2001 година и кога фактички сосема беше преуредена македонската држава.
Подмладувањето на македонската политичка елита започна по одвојувањето од Југославија и продолжи по соборувањето од власт на првата експертска влада на независна Македонија во 1992 година, а се прошири и на највисоката функција во државата. Првиот македонски претседател Киро Глигоров по два мандата како татко на нацијата, кои ги заврши во неговата 82. година од животот, во 1999 година доби наследник кој беше на 43-годишна возраст (Борис Трајковски), што е, исто така, несвојствено за други земји. Дека тоа не беше исклучок, туку станува правило во македонската политика, се покажа кога за наследник на Трајковски по неговото трагично загинување е избран 42-годишниот Бранко Црвенковски.
И што да се каже после ова? Дали Македонија во обид да расчисти со минатиот режим на Тито, полека дистанцирајќи се од повозрасната генерација, отиде во друга опасна крајност, а тоа е кормилото на државата во најкритичните времиња да им го предава на млади и неискусни луѓе?
Истражувањето на „Foreign policy“ покажува дека на македонскиот премиер Груевски друштво на највисокото место на светската скала на млади лидери му прават кралот на хималајското кралство Бутан, која оваа функција ја добил во наследство од татко му кој абдицирал во 2006 година. Тука е и премиерот на сиромашната карипската држава Доминиканска Република, кој ја добил функцијата откако претходниот премиер ненадејно умрел, потоа претседателот на Конго, кој стана претседател откако татко му беше убиен како шеф на државата.
Треба ли уште да набројуваме? Тука се и претседателот на Науру, за која земја ретко кој слушнал, кралот на Свазиленд, откако умрел претходниот крал кој му бил татко, претседателите на Грузија и на Того.
Во македонската јавност кружи шегата дека двајцата учесници во преговорите за спорот со името со Грција, Никола Димитров и Мартин Протоѓер, едниот на 36, а другиот на 28-годишна возраст, заедно немаат толку години колку што има белокосиот господин што ја претставува грчката страна во преговорите, Адамантиос Василакис.
Слична е сликата и со министрите за надворешни работи Антонио Милошоски, министерката за внатрешни работи Гордана Јанкулоска, министерот за одбрана Лазар Еленовски, кои се во нивните триесетти години, а да не говориме за министрите Миле Јанакиески и Иво Ивановски, кои се дури и помлади. Всушност, ова е најмладата политичка постава што кога било играла улога на македонската политичка сцена и тоа се луѓе на клучни функции.
Поискусните демократии одбегнуваат да прават такви експерименти, поаѓајќи од тоа дека младоста не мора секогаш да биде предност во некои професии, а особено не во политиката и не во водењето на државата. Македонија во изминатите 18 години транзиција не се раководеше од тоа правило и дури не се обиде да направи ниту баланс меѓу младоста и искуството, што веројатно ќе се покаже и како грешка.
Na mladite svetot ostanuva. Samo uste da sozdadat edna PRAVA politicka atmosvera pa posle maksimalno 2 mandati da ja napustat scenata i da im odstapat mesto na drugi mladi generacii. Inace ce se poistovetat so onie koi go unistija svojot sopstven narod. Ne treba da gi nabrojuvam.
Од: Dance
Датум: 10.07.2008 00:59:18
Kaj vi e Boris Trajkovski bre, komunjari? Sto ima napraveno Sekerinska?!?!!???
Од: Iselenik
Датум: 10.07.2008 01:09:10
Norveskiot premier Jens Stoltenberg prvpat na taa funkcija bese postaven na 41-godisna vozrast (vo 2000 godina). Premierot na Svedska Fredrik Rainfeld e roden 1965 godina, a na funkcijata pretsedatel na svedskta Vlada bese naznacen na vozrast od 41 godina (vo 2006). Ova samo za sporedba deka "mladosta" vo politikata ne e nekakov makedonski "pronajdok", iako ovoj komentar zasluzuva seriozno vnimanie. Odamna e jasno deka vo Makedonija ni od daleku ne se vodi konsekventna drzavna politika.
Од: citatel
Датум: 10.07.2008 01:40:30
Ako se sudi po napisot ne birekol deka novinarkata koja go napisala ova e mlada gospodjica. Gospodja ili "drugarka" , mozebi.....
Од: Alex
Датум: 10.07.2008 03:45:58
Gospogjo Kramarska.Spored nekoi od komentarite i samite mozete da vidite deka i nekoi bogati zapadno evropski drzavi imaat mladi politicari na top pozicii.Izgleda"tie ne se po vash vkus".Od druga strana pak nemojte da mislite deka politicarite kaj grcite se nekoi eksperti i mnogu iskusni-samo zatoa sto kosata im pobelela.Pogolema drzava se,arogantni i odat so mototo"celta gi opravduva sredstvata"a da vi kazam i obedineti se.A nie ke se iskasapime da mozeme.So taka sestro nema napred.Trebe i vie novinarite malku od malku da pridonesete za kohezija na nasava Makedonija a ne da potpaluvate bure barut so vasite izjavi i statii.Dodushe ova poslednovo ne se odnesuva za site novinari,megjutoa ima i takvi koi pisuvaat banalni statii-koi ja krshat kicmata na nasata reputacija kako drzava!
Од: Makedonec Zasekogas
Датум: 10.07.2008 05:04:26
Pa mene ova ne mi e cudno od koga postoi Makedonija mald kadar e vodi pa Aleksandar Makedonski imal sam 21 god koga postanal kral na Mekedoncite pa posle drugite ponovi generacii na celo so Goce Delcev pa site bile ispod 30 god
i sto ima da se cudime sto ako Kiro bese star iskusen volk koga ni go smeni imeto vo bjrm aj da ne dolzam mnogu ionaka mojov komentar ne go objavuva utrinski vesnik
Од: dragan
Датум: 10.07.2008 05:36:53
pa normalno e i pametno mladite da ja vodat drzavata , sto ima korist od starci , kiro gligoroc . toj go smeni imeto... ete korist od starci....sirugno i novinarot e vo poodminata vozrast ....
Од: Nancy
Датум: 10.07.2008 05:38:14
Aman bre luge stoe ova od vas?kakvi licnosti prestavuvate dali ovoj Georgievski izdajnikot sto poseduva Bugarsko drzavjanstvo toj na se lici samo nelici na covek.
Од: Спектатор
Датум: 10.07.2008 06:28:50
Новинарката преви интересно согледување за возраста на политичарите кои доминираат по осамостојувањето на Македонија. Тука прави еден благ, но убеден сум намерен превид. Имено од сите споменати, само Никола Груевски на премиерската фотеља седна со одредено работно и политичко искуство. Пред тоа беше брокер и министер за трговија и за финансии.. Љ. Георгиевски без никакво работно искуство стана потпретседател а подоцна и премиер, а Б. Црвенковски (досега) најмлад премиер стана пред да наполни 30 години со мало искуство во Семос. Сите политички премиери на ова место дојдоа како претседатели на најголемите политички партии. Претседатели на мали партии, како Стојан Андов на пример, немаат способност да направат или да водат голема партија, траат долго, го гледаат само својот личен интерес и затоа се маргиналци.
Од: pogled
Датум: 10.07.2008 07:31:14
1. Треба да постои некакво советодавно тело на ниво на држава, од повозрасни и искусни политичари. На Запад, такви советодавни тела постојат и во некои поголеми компании или ресори. 2. Современите дејности (информатика и сл.) бараат помлади личности. 3. Мерило за секоја политика се резултатите а не само возраста.
Од: Ljubo
Датум: 10.07.2008 07:48:59
Ajde da gi pogledneme rabotite od drug agol.Sto nosi mladosta? Nosi,sila,energija,zdravje i svezi napredni idei.Vo srednite i poodminati godini zdravjeto popusta,silata i energijata poleka stagniraat i se namaluvaat a ideite seknuvaat.Koj e vo prednost, mladosta ili starosta.Prosetajte niz parkovite i aleite na velikanite nasekade vo svetot,(pogledajte gi spomenicite na revilucionerite) ke zabelezite deka site revolucii i napredni dvizenja bile predvodeni i pddrzuvani od mladi i energicni lugje.Primerite se mnogu i nema da vi bide tesko da gi najdete, pred oci vi se.
Од: A.Nikolov
Датум: 10.07.2008 08:01:26
Golema razlika ima pomegu liderite na SDSM,nekoi sto miluvat da kazat prodolzetoci na komunjarite.No tie imaat iskusni uciteli koi ne se falat so patriotizamot a dobro i mislat na zemjata.Ovie laznite patrioti nemat nikakvo iskustvo tie ucat od istorijata na vrhovistite.Tie imat nekoja namera ama ne za ovaa zemja,tie imat rezervni zemji toa se gleda po nivnite rezervni,potocno kazano vtori drzavjanstva.
Од: Macedonia via Butan
Датум: 10.07.2008 08:26:52
Rangiranjeto na nasata zemja po odnos na vozdrasta i politickoto iskustvo na nasite lideri od strana na Foreign policy raqmo do ramo so Butan , svazilend , Togo , Dominikanskata republika , ja objasnuva nasata stvarnost. Sporedbata so Svedska i Norveska ne drzi, bidejci tie se drzavi so stabilno opstestvo i dolga drzavna tradicija. No nas vo tek na stvaranje na nasata drzava na burniot i nepredvidliv Balkan ,ne vodele , vo tek na ovie 18 godini tinejdjeri bez gram politicko idiplomatski iskustvo!?Zatoa i stignavme tamu kadesto i sme. Kakvi politicki eliti ne vodea i ne vodat dobro i polinavme
Од: jovan
Датум: 10.07.2008 08:41:04
Pokraj mladi politicari imame i mladi direktori na institucii, banki, kompanii. Mladosta ne e precka za nekoja funkcija dokolku licnosta e spremna da se nosi so predizvikot. Kaj nas mlad moze da dojde na funkcija samo po politicka vrska ili rodbinska. Mladi direktorcinja sinovi kerki na stariot direktor, i da ne nabrojuvam drugi primeri. E toa go pravele samo kralevite koga svojte tituli im gi ostavale na svojte deca, za koj uste pred 200 godini se dignala Francuskata revolucija i barala naslednoto pravo da se ukine. Kaj nas izgleda Francuskata revolucija uste ne dosla pa si terame spored podobnost. Ako si podoben ne cudno premier da stanes i na 18 godini.
Од: devicanecot
Датум: 10.07.2008 08:59:46
Toa e politikata na Bace Kire. Na raznebituvanje na drzavata. Bane premier so 30 godini, Ljupco potpretsedatel na pretsedatelot so 28 godini, A Frcko pak Minister za vnatrersni raboti so stipka na pantolonite, vozi tocak, neizzivean so studentkite???? I red drugi raboti. Pa uste Bane drzavnik, so sovetnik Medo i mladiot Pendar itn. A znaete li na klinton koj mu bese sekretar za nacionalna bezbednost: Voren kristofer, na 80 godini vozrast. Treba spoj na mladost i iskustvo, sto kaj nas barem do sega go nemalo. A sto odi Premierot vo hard rok i mu lici mlad e. Ne im licese na SeDeSe-to vo Ohrid za vreme na ramkovniot dogovor da odat po javni kuci, ili pak vi kabinetot na togas premierot, a sega pretsedatelot ni da pijat isklucivo konkretno i toa bez samocuvstvo na kontrola.
Од: Od Makedonka
Датум: 10.07.2008 09:30:01
Rezultatite pokazuvaat kolku nivnatata mladost (neiskustvo) e produktivna. Stanavme najsiromasni vo regionot, ni go odzedooa dignitetot, fabriki nema, proizvodstvo mnogu malku, visokoobrazovnite kadri imaat izbor: da prodavaat toaletna hartija, da dremat vo Biroto za vrabotuvanje ili ako imaat vujko Vladika da se vrabotat kako sovetnici u nekoe ministersvo So drugi zborovi ziveeme KUPI DEN- POMONI. MIZERIJA.
Од: iki
Датум: 10.07.2008 09:31:30
Site se OK samo strav me faka od covekot za koj
moze da se rece lici na klovnot so laznata nasmevka lazniot patriot koj za da bide na vlast a narodot toa mu go ovozmozi ke go prodade i svoeto najmilo toj koj do vcera vikase ne razgovaram so teroristi toj ne samo sto pregovarase so niv tuku sega gi stavi i vo vlada kakvi prevrtlivi se ovie VMR-OVCI do vcera nivnata ikona LUBCO bese heroj kako sto e sega tn.ALEKSANDAR -GRUJO Makedonski a sega tie istite plukaat po nego zadrzetesija plunkata i za ikonata GRUJO koj sedna na ista masa so ubicite na makedonskite sinovi da te nema sto poskoro ako navistina pak imase pritisoci od zapad okolu koalicija so DUJ nbidi maz barem sega ako ne se pokaza pred sekerinska pa podnesisi ostavka e togas ke bides golemiot GRUJO.
Од: liki
Датум: 10.07.2008 10:29:14
Na mladite svetot ostanuva gospodine gospod,nokoga ke ostareat
Од: karamela
Датум: 10.07.2008 11:05:38
Sto znaete bre mladi pilistari za komunizmot koga ne ste bile ni rodeni togas a davate komentari poglednete vo denesniot kapitalizam i anarhija koga polovina od Skopjani uste vo 9 nautro po kafici sedat od kade se parite se prasal li nekoj?
Од: kate
Датум: 10.07.2008 11:12:01
Spored mene e normalno da imame mladi politicari, od edna mnogu prosta pricina: Starite se zatupeni komunisti so zastareni, neimaginativni i nefleksibilni stavovi i mozoci! Site citateli koi rabotat vo javniot sektor ke me razberat sto sakam da kazam. Sekoj od pretpostavenite koj e nad 45 godisna vozrast se odnesuva na gorespomenatiot nacin! Zatoa ne ni prknuva drzavata. Ne e radi mladosta na liderite, tuku radi zatupenosta na komunistickite dejci seuste prisutni po drzavnite institucii, koi ke napravat SE da si ja zadrzat kancelarijata i foteljata, duri i ako treba obicniot MLAD rabotnik (koj mu parira za toa rabotno mesto) da bide postojano kaznuvan ili duri i izbrkan od rabota.
Од: od zemjak-malesevec
Датум: 10.07.2008 11:40:56
Sonje,ne mozes bez zlobz i zajadlivost i pri takvi temi.zasto ti bese potreben prviot pasus,komu mu se udvaras,dokazuvas deka si protivnik na premierot,toa e jasno ,se gleda od avion.Da si go pocnese tekstot so toa DENOVIVE toj i toj amer.vesnik.... a ti kato nekoja kandza kucka em laes em iskas da apes iako vabite ti sa crvlivi.Mome,ajde malku pocit kon citatelite,nemoj da si gi upropastuvas i arnite temi.Opameti se ,kolku porano tolku poarno i za tebe i za utrinski.
Од: Goce
Датум: 10.07.2008 12:09:39
A Vlatko Gjorcev, osven sto se derese pred Parlament, kakvo iskustvo ima? So kakvi referenci mu se doveruvaat visoki funkcii? Sto napravil toj vo zivotot? Toj i takvite kako nego ne si go sredile svojot zivot, ne pa kje go sredat mojot :))) Na zapad se znae, treba da si go sredil ne samo svojot i zivotot na svoite deca, tuku i na vnucite. Togas mozes da vlezes vo politika za da i' sluzis na drzavata. Kaj nas se' e biznis. Epa ako e biznis, i jas ne gi tintram. Pred mene da vidam i premier i minister, nema da gi reckam, oti znam kako stigaat dotamu.
Од: zagrizen
Датум: 10.07.2008 12:15:46
Nasiot narod e infantilen(videte gi samo krstenite iminja vo zadnite godini:Goranco,Zoranco,Ivanco...)zatoa i se voodusevuva so deca na vlast.Narodot gi bira.No nikoj ne ni e kriv koga sami sebe se imenuvame vo deminitiv,a taka bese i vo ex Yugoslavia("oni mali Makedoncici").
Од: kole
Датум: 10.07.2008 12:36:17
Nasive politicari se decinja so PAMPERSI... zato vaka ni odat rabotite...
Од: Milena
Датум: 10.07.2008 12:37:45
Vo red e da ima mladi kadri vo politickata svera no ne treba da se ostane samo na takvi,zasto kako i da e iskustvoto si go pravi svoeto.Vo site drzavi ima i takvi politicari no resorot se bira spored tezinata.Na primer kako mozat voopsto da go svatat seriozno nasiot pretstavnik za imeto koga e cicalce vo sporedba so sprotivnata strana.
Од: Zdravko
Датум: 10.07.2008 14:27:35
Se sekavate li na klipot od K-15, sto pravi dete koga ke go pustis na plaza samo (ke se nagolta pesok). Toa e tipicen primer za Makedonija, koja 18 god. ja vodat samo neporasnati deca. Zatoa i nemojte da se cudite so sme na ova nivo i nikako ne mozime da se pomestime od dnoto (se razbira pokraj site dr. problemi koi ne se do nas). Vo razvienite zemji mladosta vo politikata e isklucok, a kaj nas pravilo. No nese samo mladite krivi za toa. Krivi se i oni denes vo svotite 50-ti, 60-ti i poveke, koi ne go svatija vremeto po 1990 god. i koi osven "druze Tito mi ti se kunemo" ne znaea drugo pa zatoa i ne moze da ja vodat drzavata. A Makedonija, za zal, nikogas nemala vistinski disidenti.
Од: Buntovnik
Датум: 10.07.2008 14:28:14
Pa zatoa i ne mozat padnat na ispit, tuku dobivaat diplomi od Stipski, Prilepski i Tetovski univerziteti.
Од: savremen covek
Датум: 10.07.2008 19:34:27
mislam deka tuka igra golema uloga pomegu star politicar i mlad politicar.starite se nemoderni i posebicni i pospori koj se stetni za demokratijata.kako sto bese kiro gligorov titov komunisticki pionir! vatra da go izgori! samo mladite ke ja vovedat mkd vo evropa
Од: Студент
Датум: 10.07.2008 21:22:48
Во 1990 година тогашниот претседател на СКМ-ПДП Петар Гошев предлагаше премиер да биде Стојан Андов. Овој се исплаши од проблемите кои беа навистина многу тешки и како линдра си седеше во спикерската фотеља во Собранието. На тешката функција премиер се нафати Никола Кљусев и тој и Никола Груевски се досега најуспешните македонски премиери. Кој знае во што е тајната: во името Никола, во партиските решености, во економското образование или во нешто друго?
Од: bure barut
Датум: 10.07.2008 22:32:01
narode razbudetese dosta ni se istite faci da gi vidime nisto ne napravija do sega sekerkana ne mozam da ja podnesam organski ista e kako marsovka.komunistite gi sakam ama nazalost sto gi nema vo makedonija.sdsm ne se komunisri nego se komunjari vistinskite komunisti bea inakvi i imaaa pogolemi vrednosti sepak bea nesto vo sfrj .sdsm nikogas nema da doaga na vlast.sigurnasum vo toa.a na grueski gospod neka mu e na pomos.
Од: donco stipjanceto
Датум: 10.07.2008 22:39:27
Bravo za Kramarska. odlicna analiza, perfekten tekst. Fakt e deka nasite godini gi izedoa nasite deca vo vrvnata politika. Kolku godini imaat Berluskoni, Prodi, Markel, Sreder, Bus...Na kolku godini Braun stanapremier? Pametite li deka Georgievski be[e potpretsedatel na drzavata na 24 godini? Sto toj umeese vo toa vreme, na taa vozrast? Sto ke si misli za sebe momce na 30 godini koga ke dofati takva funkcija pa ke se opkruzi so sekretarki, pocesti, patuvanja, vistinsko i lazno vnimanie od narodot? Ako ne ni bese Gligorov vo kriticno vreme ke go jadevme stapot od JNA...Ako ne povedese idejata na Ljupco da se napagaat konvoite na JNA sto ke bese so Makedonija. Nisto pod 45 godini na vlast, na nitu edna vazna funkcija vo Makedonija i toa trebe da vleze vo ustav...
