Претходен број

Мислења

Нашите омилени убијци

Филип Петровски

Зошто нема процена што е соодветно да се прикажува на телевизиите и зошто се портретира само една мрачна слика каде што се потенцираат најгнасните детали

По понеделничкото интервју на Руфи Османи во еден весник во кое тој бара нов договор за Македонија, мислев еден мој текст да посветам на оваа тема. Зашто не станува збор за кој било во албанскиот политички кампус, и затоа што станува збор за човек кој успеа по 12 години насилно маргинализирање од страна на сите албански политички партии да се врати со уште поголема сила. Некои од ДУИ во текот на кампањата дури не сакаа да му го споменуваат името, веројатно повикувајќи на тој начин еден прастар ритуал со кој ќе направат да исчезне. Меѓутоа, тој не исчезна. Туку ги победи сам сите. Токму затоа уште повеќе ме загрижи најавата, барањето за нов договор, кој би ја уредил Македонија како бинационална држава. Во меѓувреме, сите од албанскиот кампус побрзаа да се оградат од предлозите на Руфи Османи, не дека не им се допаѓаат, туку затоа што доаѓаат од него, што е само по себе опасно за нивните фотелји. Истовремено, немаше некои посигнификантни и забележителни коментари од македонска страна. Како да не се заинтересирани, односно како да не веруваат нашите политичари во намерите на Руфи Османи. Или, пак, воопшто не се сконцентрирани поради бранење на религијата и секакви други работи на големата слика. Уште повеќе што тој најави дека ќе прави партија и единствена непознатост му било кога ќе бидат парламентарните избори на кои, како што сега се чини, ќе ги измести тотално подзаспаните, со заоблени обравчиња, партиски моќници на другите албански партии.

Ако е точно дека може да очекуваме предвремени избори идната пролет, по евентуалното добивање безвизен режим, кое кај нас ќе се претстави како најголема можна победа на Македонија и доказ дека со нашата упорност и истрајност можеме се', тогаш станува релевантна изјавата на Османи дадена на ТВ-настап, како продолжение на бомбастичното интервју кое привлекува внимание. Имено, тој повеќе од видливо си побара простор под политичкото небо за својата партија што ќе ја формира и со која смета дека ќе ги победи другите албански партии, со приближување до ВМРО-ДПМНЕ. Останува да видиме дали се ова добри предвидувања на гостиварскиот градоначалник или само пусти желби.

Сепак, што е за нас најбитно. Најден во небрано, тој се огради од какво било насилно наметнување на идејата за некаков нов договор, со кој повторно би се рекомпонирала Македонија и уставниот поредок. Практично, појаснувањето што го даде, всушност, покажа дека тоа, засега, се далечни желби за кои нема поголема отворена поддршка од ниеден посериозен фактор, надворешен и внатрешен, односно дека сето тоа е на некој начин водење кампања внатре во албанскиот политички блок. Затоа, тука привремено го запираме нашиот интерес за оваа тема. Ќе следиме кои ќе бидат следните чекори, односно како ќе продолжи со позиционирањето Османи за да се детектира сериозноста на намерите за ново рекомпонирање на Македонија. Не е ли тоа релевантна тема за дебата? Ако е, тогаш зошто нема дебата?



Сега за нешто друго што го привлече моето внимание. Имено, во четвртокот навечер ударна вест на повеќето телевизии беше откриеното убиство во Штип. Станува збор за сопруга која го отрула мажот и го искасапила и на делови. За да го прикрие злосторството, таа ги смрзнала деловите на телото во замрзнувач и потоа подолго време, заедно со синот, кој и' помагал, ги расфрлувале остатоците на разни локации. Потоа измислила приказна дека мажот е на работа во странство, односно дека издржува долгогодишна затворска казна во Италија. Ќерката немала никаква идеја што се случило со татко и'. Во меѓувреме, се направила и свадба... Не знам дали нешто погрозоморно можете да замислите. За вакви ѕверства порано слушавме и ги гледавме само во хард кор холивудски филмови.

Дозволете да направам мала дигресија. Во САД веќе три години се прикажува серија која за тема има сериски убиец. Убиецот, што е навистина оригинално, е прикажан како омилен лик на сите, со „речиси“ оправдани мотиви да ги извршува своите недела. Всушност, Декстер е убиец кој е воден од високи морални побуди и истовремено е вработен во полицијата како форензичар или нешто слично. Рекламите за серијата, плакатите и постерите го претставуваат како „американскиот омилен сериски убиец“. Но, секаде е нагласено дека се работи за фикција која е преземена од книга на тој и тој писател. Декстер, исто така, садистички ги убива и распарчува своите жртви, што ме потсети инстант на нашата приказна од Штип. Ги разгледав Интернет-форумите во врска со серијата за да видам какви се реакциите на она што таа серија го прикажува. Очекував да наидам на сериозна дебата дали серијата не е контрапродуктивна за однесувањето на луѓето, односно дали не создава на пасивен начин единки склони кон истите работи што ги прави овој лик. Не е тајна дека во природата најчестото однесување е имитирањето. На мое запрепастување, се сретнав со ставови во кои има оправдување за однесувањето, како и изјави дека со голема посветеност се чека на новите епизоди за овој антијунак. Потоа се чудиме зошто се случуваат сериски и масовни убиства со се' поголем интензитет.

Да се вратам сега на убиството од Штип, кое според телевизиите заслужи да биде прва вест и за него нашироко и во детали да се расправа пред целата македонска јавност. А, како што си спомнувате, не е ова прво убиство за кое нашироко се пренесува и препотенцира. Имаше претходно и сериски убијци во Охрид, па Кичево, па Куманово... Беа тоа и убиства и самоубиства и комбинации од двете. Речиси се' што можеме да си замислиме, имаше се', и за сето тоа бевме многу детално информирани. Како да имаме истражувачко и посветено новинарство само кога се работи за прашања поврзани со смртта.



Мене ме интересира зошто нема процена што е соодветно да се прикажува на телевизиите и зошто постојано се портретира една црна, мрачна слика каде што се препотенцираат само најгнасните детали. Не велам дека не треба да постои црна хроника. Но, да речеме на 32. страница, каде оној што е изрично заинтересиран за тоа ќе го пронајде она што го бара. А, не како што е сега, најмрачното, најопасното да се дава како ударна вест, која верувам, кај одреден процент лица (дај боже да е мал) раѓа идеи, бидејќи е натурена како продукт кој продава гледаност или, пак, тираж.

Искрено кажано, не знам дали ова што го пишувам е барање за цензура. Противник сум на цензурата. Не би сакал како такво да прозвучи. Само сакам да кажам дека е напорно да се гледа задоволството на некои известувачи кои конечно нашле за што ќе ја известат јавноста. Можеби треба јавноста и стручњаците малку посилно да реагираат. Ние направивме невидена драма кога некои телевизии почнале кампања пред време, само неколку дена, додека за ова никој ни збор ни став не кажува. Или да оставиме се така да си тече...

(Авторот е магистер по меѓународна политика)

http://filippetrovski.blog.com.mk