Претходен број

Македонски состојби

Рејтинг - огледалцето на Груевски

Манчо Митевски

Актуелната владејачка структура изгради софистициран систем на самофалење

Во „ерата на преродбата“, веќе ниту испитувањата на јавното мислење и рејтинг-листите не се она што беа. Повеќе личат на огледалцето од приказната за „Снежана и седумте џуџиња“. Повод за овој текст ми е големиот гаф и исвиркувањето на премиерот Груевски на меморијалниот концерт посветен на трагично загинатата македонска музичка и хуманитарна ѕвезда - Тоше Проески и презентацијата на резултатите од едно испитување на јавното мислење. Имено, два дена по непријатниот настан за премиерот, бил одржан брифинг за новинарите во Владата (!) од висок владин функционер (!) на кој биле презентирани резултатите од последното испитување на јавното мислење, направено две недели порано (!), кои говорат за висок рејтинг на премиерот Груевски и на неговата партија. Го кажал она што и' требало на власта, а прескокнал некои други значајни работи што биле содржани во истражувањето, на пример, за рејтингот на можните кандидати за претседател на државата. На прашањето кој е нарачателот на анкетата, министерот одговорил дека тоа е редовно испитување на јавното мислење од одредена агенција. Штета што никој од новинарите не го прашал зошто резултатите од едно вакво истражување, со се' што содржи тоа во себе, примерок, структури на испитаници и слично, се соопштуваат во Владата, а не од изготвувачот и зошто токму во тој момент. И покрај тоа што во Македонија неколкумина професори и друг вид експерти направија кариери токму на испитувањата на јавното мислење, никој не реагира на очигледните политички инструментализации и релативизирања на ваквите испитувања кои, во принцип треба да бидат независни.

Поентата не ми е да ги оспорувам резултатите, зашто сум сигурен дека се презентира тоа што е добиено на теренот. Меѓутоа, секој малку поупатен во овие работи ќе ви каже дека, сепак, и резултатите може на некој начин „малку“ и да се „насочат“, поточно да се добијат „соодветни“ бројки кои ги очекува нарачателот! Тоа може да се прави, на пример, ако се поставуваат сугестивни прашања кои наведуваат на одговор без многу размислување. Потоа, ако се врши анкетирање веднаш по некакво зголемување на платите на службениците или пензиите на пензионерите, како и по некоја добро медиумски изработена кампања на владата или настан. Или, ако во примерокот се одберат средини кои се понаклонети на власта, и мал милион други анкетарски „итроштини“.

Порано, пред „ерата на преродбата“, речиси беше незамисливо да не се знае нарачателот на некое испитување на јавното мислење, оти такви анкети не се објавуваа. Резултатите ги соопштуваше нарачателот заедно ��о изготвувачот, а медиумите ги добиваа комплетните материјали од испитувањата и тие сами одбираа што е најинтересно за јавноста. Тоа добро правило веќе го нема, како што нема и многу други добри правила. Сега, резултатите од испитувањата доаѓаат, главно, од партиите, во случајов вледејачките, кои кажуваат само голи податоци кои најмногу им одговараат.

Актуелната владејачка структура изгради софистициран систем на самофалење. Покрај Груевски, кој ги соопштува „најголемите подвизи“, постојат уште двајца министри кои се задолжени за разубавување на животот. Едниот од Македонија направи рај за инвеститорите со својата „гилотина“, а другиот, кој постојано потенцира дека Македонија е „метафора на успешноста“, веќе тврди дека сме поминале 90 отсто од патот кон ЕУ (иако далеку е од ЕУ „И сонцето е ѕвезда“)! Груевски сфати дека голем дел од граѓаните повеќе им веруваат на рекламните кампањи и на рејтинг-листите за успешноста на власта, отколку на своите очи, уши и ум, односно на реалноста на животот, па игра само на таа карта.