Косово бара масовни гробници, Македонија демантира

Тамара Грнчароска


Во Македонија никогаш немало информации и сознанија дека на нејзина територија постојат масовни гробници на косовски цивили, убиени или загинати за време на војната во Косово. Ова за „Утрински весник“ го тврди поранешниот македонски министер за внатрешни работи од времето на косовската криза, Павле Трајанов, кој истовремено беше и во меѓуресорското владино тело што се справуваше со бегалската кри��а во Македонија. „Ние немавме информации за масовни гробници ниту, пак, разузнавачки податоци дека српските сили направиле масовни гробници во меѓуграничниот простор“, вели Трајанов. Во тоа време тој единствено се сеќава на еден, два леша кои по водите на реката Лепенец од косовска страна допловиле во Македонија. Врз нив бил извршено форензичко испитување, идентификација и согласно со законот тие биле погребани или вратени на семејствата.

Според Трајанов тогаш границата на Македонија ја чуваше македонската армија и полиција. „Но, таа не беше херметички затворена да може да тврдиме дека никој не поминал“, вели Трајанов. Според него, имало зони од македонската територија кон Косово кои во тоа време биле под заштита на НАТО, а македонските сили во нив немале пристап, како што се делови од Скопска Црна Гора, делови од Кумановско, Тетовско. „Таму имаше единици на НАТО и тие беа под нивна контрола“, наведува Трајанов, додавајќи дека во планинските региони имало и непристапен терен, кој никој не го контролирал. Во такви услови тешко дека можело да се направи нешто како масовни гробници, смета Трајанов, но доколку косовските власти сакаат, „можат да проверат“. „Можеби тие имаат информации за постоење гробници на меѓуграничниот простор или на земја што не припаѓа никому, поради што не може со сигурност да се тврди дека има или нема гробници“, смета Трајанов.

Поранешниот прв човек на македонската полиција ја отфрла можноста информациите за масовните гробници да ја претстават Македонија како соработник на српските власти за време на косовската војна. Според него, тоа би било чиста шпекулација. „Ние бевме на страната на НАТО и имавме забрана да комуницираме и да соработуваме со српските власти“, категоричен е Трајанов, потенцирајќи дека Македонија се држеше до НАТО.

Околу смртните случаи во бегалските кампови Трајанов вели дека биле секојдневје и дека за нив се водела ��едовна евиденција според законските регулативи. „Секој ден се раѓаа деца и некој умираше“, се сеќава Трајанов, наведувајќи дека процедурата според законските прописи била умрените да се погребаат, а кога се нормализирала ситуацијата семејствата имале можност да ги земат телата на своите блиски. „Постојат извештаи и за родените и за умрените“, информира Трајанов, потврдувајќи дека за нив фактите се јасни.

На 22 мај косовското Министерство за правда доставило барање до македонските власти за спроведување истрага дали на територијата на Македонија се наоѓаат закопани тела на косовски цивили - жртви на војната од 1998 до 1999 година. Во барањето на косовските власти се наведени повеќе локации како можни гробници. Од Министерството за правда вчера потврдија дека барањето е стигнато до нив, но дека заема се' уште не се преземени конкретни мерки, како формирање меѓуресорско тело или меѓудржавен експертски тим што ќе работи на испитување на наводите. Од македонското Министерство за надворешни работи, пак, наведуваат дека станува збор за тврдења, кои македонската страна сериозно ќе ги испита.